Roma

Yonetmen : Federico Fellini

Oyuncular : Anna Magnani, Marcello Mastroianni, Feodor Chaliapin, Jr., Alberto Sordi, Gore Vidal, John Francis Lane, Elliott Murphy and Fellini himself 

1972 yapimi, 12 dk

Fellini'nin onceki filmlerinden edindigim deneyimle, film izlerken basimin donecegini, zaman zaman filmi durdurup tekrar basa alacagimi biliyordum. Ama sonunda herhalde butun taslar oturur, Fellini'nin derdini tam anlarim herhalde diyordum ki yanilmisim. Basim dondu donmesine de, bazi sahneleri hangi amacla koydugunu anlayamadim. Sanki kendisine baska bir fantazi dunyasi kurmus, tamamen baska boyutta gecen bir dunya, ve bizim gibi insanlarin anlamasina izin vermiyor. Buna ragmen, her karede gorulen gorsel solenden etkilenmemek mumkun degil.

Film sanki onlarca biribirinden bagimsiz kisa filmden olusuyor. Tam bir konu cikacak diye beklerken, baska bir kisa film basliyor farkli oyuncularla. Ama degismeyen tek oyuncu var: Roma'nin kendisi. Butun bu kisa filmler Roma'da farkli donemlerden kesitler sunuyor. Bazen kilisede, bazen bir sokakta, bazen kerhanede gecen bu kisa filmleri izlerken Roma'nin hem ne kadar yasli hem de ne kadar genc bir sehir oldugunu dusunuyor insan. 

Bu kisa filmler arasindaki Roma'nin kendisinden baska diger bir ortak yan da, her donemde eglencesine duskun insanlarin, isyan eden insanlarin ve otoriteyi savunan insanlarin varligi. Roma'nin trafigiyle baslayan 40'larin Roma'sindan kesitler sunarken fasizme karsi eylem yapan insanlarla, filmin sonunda yine Roma sokaklarini gosterirken otoriteye karsi direnen 68 kusagi eylemcileri insanlik tarihinde isyanin degismeyen niteligini dogruluyor. Askerlerin 68 kusagi eylemcilerine saldirdigi goruntulerde, izleycilerden birinin "bunlar suclulari sucsuzlardan korumak icin varlar" demesi otoritenin aslinda kimi korudugunu ozetliyor. Butun bunlar yasanirken, Roma'nin bir meydaninda sadece yemek yiyip, sarki soyleyen insanlar da otoritenin belki de en sevdigi tip de insanlardir.