Solculuk ve Matematik

Simdi ne alakasi var diyeceksiniz. Belki de iki kavramin da insan yuregi ve akliyla iliskisi demek daha dogru olurdu...

Matematik disiplinli bir dusunme sanati olarak, kimilerinin korkulu ruyasi, kimilerinin ise en sevdigi alan olmustur. Ortasini bulmak gercekten cok zordur. Matematik uzerine dusunmenin hazzina varan birisi, asla yetinmez ve hep daha fazlasini ister. Bir teoremi mi hesapladiniz, onun baska teoremlerle iliskisi ve ispatini dusunmeden yapamazsiniz. Diger problemlerin aksine, matematik problemlerinizi hep yaninizda tasirsiniz. Ama ondan birkez korktunuz mu, bir daha yanina yaklasmak istemezsiniz. Hatta bu oyle bir noktaya varir ki, paranin ustunu hesaplamaya ya da saymaya bile zahmet edemeyecek hale gelirsiniz. Cunku o matematiksel islemdir, ve tabiatiyla zordur, sizi asar.

Matematik hem en sayisal blim olup hem de sozel bilimlerle en yakin iliskide olmasiyla da enteresandir. Filozof birisinin muhendis, doktor, ya da fizikci oldugunu gordunuz mu? Ama pekcok filozof matematikcidir de ayni zaman da, tersi de mumkundur.  Ilk duyuldugunda kulaga enteresan gelse de, aslinda cok dogal bir sonuctur bu. Cunku, insan birkez disiplinli dusunmeyi ogrenince hayata dair soyut problemler uzerine de kafa yormaya baslar.

Gelelim solculuga. Daha cok kucukken ailem elime tutusturmustu Gorki'nin Ana'sini, Jack London'in Bitmeyen Kavga'sini ve tabii ki Erdal Oz'un Gulunun Soldugu Aksami'ni. O zamandan beri ne zaman dunyanin obur ucunda, hic tanimadigim biryerlerde haksizlik olsa yuregim sizlar ve ne yapmak gerektigini dusunurum. Butun solcularin motivasyonu tam da burada baslar. Baska insanlar icin daha guzel bir dunya dusu. Artik gonlunuze bu ates birkez dusmusse, solcu olmamaniz cok zordur. Ozellikle ulkemizde yaygin olan, kendinden daha kotu durumda olan bir insana bakip sukretme mantiginin tamamen zitti olan bir mantiktir bu. Onun icin de hep iktidardakilerin korktugu bir mantiktir. Cunku sizi satin alamazlar, cunku siz varoldugunuz surece halki uyutmanin kolay olmayacaginin farkindadirlar.

Her iki kavramin enternasyonal yanini da unutmamak gerekir. Dunyanin herhangi ulkesinden iki matematikci, ayni dili bilmeseler bile matematik dili ile konusarak anlasabilirler. Ayni sekilde, iki yabanci solcu, ayni dli konusmasalar bile ayni eylemde omuz omuza yuruyebilirler.

Tipki matematigi hic sevmeyen nefret eden bir kitlenin varolmasi gibi, sol'dan her zaman nefret edenler de azimsanmayacak kadar fazladir. Yani, ikisini de ya seversiniz ya da ikisinden de nefret edersiniz, ortasi yoktur bunun. Ortanin Solu gibi kavramalarinin sagin vitrininden baska birsey olmadigini belirterek gecmek istiyorum.

Matematikcilerin gozardi edemeyecekleri kuramlar vardir. Ispat ya da cozumlerinin bu kurumlarla uyumlu olmasi zorunludur. Bazen bu yuzden diger disiplinler tarafindan gercek hayattan kopuk olmakla suclanirlar. Onlarin bulgulari hostur guzeldir ama hayata uygulanabilir degildirler. Ayni sekilde, solcularin da ilkeleri vardir. Mesela, emperyalist bir savasa her sekilde karsidirlar, herhangi bir kimligin ezilmesine karsidirlar, vs. Bu yuzden de sekter olarak suclanirlar ve fikirlerinin gercek hayata uygulanamayacagi elestirisine maruz kalirlar. Sebep basittir- insanoglu bencildir, baskalarini dusunmez. Hem matematikci hem de solcularin yeni girdikleri bazi ortamlarda turunun son ornegi muamelesi gormeleri de bu sekilde aciklanabilir.

Matematik dusunmek ne kadar haz verici ve eglenceli olsa da bir o kadar da zordur. Emek ister. Solcu olmak da boyledir iste. Etraftan gelen her turlu saldiriya karsi, hala solcu oldugunu soyleyebilmek, hala fikirlerini savunmak da bir o kadar zordur. Her ikisinin de onceliginde kapitalist toplumlarin en buyuk motivasyonu olan paranin hic yeri yoktur. Matematikci olmak da Solcu olmak da seni bes parasiz birakabilir ama umurunda olmaz cunku senin degerlerin baskadir ve tam da bu yuzden satin alinamazsin.